Kącik psychologiczny » zaburzenia lękowe leczenie w psychoterapii

Zaburzenia lękowe

 

Co to jest?

Zaburzenia lękowe to bardzo szeroka kategoria, na którą składają się różne rodzaje lęku przeżywanego przez zgłaszających się pacjentów. Lęk może wiązać się ze świadomą obawą maskującą głębsze mniej świadome troski. Często pacjenci doświadczający lęku i zgłaszający się po pomoc, nie potrafią znaleźć jego przyczyn. Zadaniem psychoterapeuty psychodynamicznego jest wówczas wspólnie z pacjentem rozeznać i zbadać  jego nieświadome źródła. Od tego momentu zaczyna się podróż wgłąb siebie oraz poznawanie.

 

Zespół lęku napadowego

Napady lęku zwykle trwają kilka minut, ale przyspieszają pacjentowi wiele cierpienia. Towarzyszącym objawom fizjologicznym, takim jak uczucie duszenia się, zawroty głowy, pocenie się, drżenie, częstoskurcz, często towarzyszy poczucie nadchodzącej katastrofy. Większość pacjentów z rozpoznaniem zespołu lęku napadowego cierpi również na agorafobie (strach przed miejscem, sytuacją w której ucieczka jest trudna lub krępująca). Często pacjenci doświadczają lęków wtórnych, tzn. boją się, zamartwiają się tym, kiedy i gdzie nastąpi kolejny napad paniki. Pacjenci cierpiący na agorafobie często ograniczają podróże, próbując w ten sposób nie dopuścić do sytuacji, która budzi w nich przerażenie: napadu lęku w miejscu, z którego nie ma ucieczki. Terapeuta psychodynamiczny, powinien uważnie prześledzić historię pacjenta, aby umieć powiązać okoliczności w jakich występują napady lęku oraz czynniki psychiczne leżące u ich podłoża.

 

Fobie

To najczęstsze z zaburzeń lękowych. W międzynarodowej klasyfikacji chorób psychicznych DSM-IV-TR  fobie zostały podzielone na trzy kategorie: agorafobia bez zespołu stresu pourazowego, fobie społeczne, fobie specyficzne.

 

Zaburzenie obsesyjno-kompulsywne

Myśli natrętne (obsesyjne) to powracające myśli, natomiast czynności natrętne (kompulsje) to zrytualizowane działania, które pacjent musi wykonać, aby obniżyć lęk. Problemy na jakie skarżą się pacjenci z rozpoznaniem zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych można podzielić na kilka kategorii. Należą do nich m.in. rytuały związane ze sprawdzaniem, rytuały związane z myciem i sprzątaniem, myśli natrętne, którym nie towarzyszą czynności czy obsesyjne spowolnienie.

 

Zespół stresu pourazowego (PTSD)

To zespół objawów powstałych na skutek jakiegoś bardzo stresującego doświadczenia (tj, śmierć kogoś bliskiego, uczestniczenie w wypadku). Osiem najczęstszych motywów psychicznych, które pojawiają się wskutek urazu to: smutek i żałoba, poczucie winy wywołane autodestrukcyjnymi i agresywnymi impulsami, lęk przed poddaniem się impulsom destrukcyjnym, poczucie winy z powodu przetrwania, lęk przed identyfikacją z ofiarami, wstyd z powodu poczucia bezradności i pustki, lęk przed powtórzeniem urazu, silna złość kierowana przeciwko źródłom urazu.

 

Ostra reakcja na stres

Obejmuje te same kryteria co PTSD: pacjent musiał przeżyć traumatyczne wydarzenie, w którym zmierzył się z groźbą śmierci bądź poważnego uszkodzenia, a jego reakcja obejmowała silny strach, bezradność lub przerażenie. Objawy wywołane czynnikiem stresującym muszą wystąpić w ciągu czterech tygodni od urazu i utrzymywać się przez co najmniej 2 dni ale nie więcej niż 4 tygodnie. Oprócz objawów PTSD, diagnoza ostrej reakcji na stres wymaga co najmniej trzech z następujących objawów: niemożności przypomnienia sobie ważnych aspektów urazu, depersonalizacji, derealizacji, ograniczonego kontaktu z otoczeniem, subiektywnego poczucia oderwania, odrętwienia lub braku wrażliwości emocjonalnej.

 

Zespół lęku uogólnionego

Aby móc zdiagnozować to zaburzenie pacjent musi odczuwać nadmierny lęk, nad którym nie może zapanować. Lęk pojawia się przez kilka dni przez co najmniej 6 miesięcy. Lęk ten przysparza pacjentowi cierpienia a także osłabia jego funkcjonowanie w ważnych dziedzinach np. w pracy czy życiu towarzyskim. Pacjenci doświadczający zespołu lęku uogólnionego bezustannie boją się o przyszłość, zamartwiają sytuacją życiową, finansową, lękają nieszczęść, które mogą spotkać bliskich. Pacjenci żyją w ciągłym napięciu, mogą mieć łagodne objawy autonomiczne, o znacznie mniejszym nasileniu niż w przypadku zespołu lęku napadowego.

 

Psychoterapia psychodynamiczna posiada dobre rokowania w terapii z pacjentami w zaburzeniach lękowych. Dla pacjentów z zaburzeniami lękowymi sukcesem może być nabycie umiejętności zrozumienia lęku jako sygnału powracającego konfliktu. Dzięki temu pacjent może zajrzeć w siebie i pogłębić rozumienie siebie.